Warmtepomp regelgeving in Nederland

F-gassen zijn gefluoreerde broeikasgassen die in veel warmtepompen als koudemiddel zitten. GWP staat voor global warming potential, een maat voor hoe sterk het gas bijdraagt aan de opwarming van de aarde. De Europese Verordening (EU) 2024/573 regelt het gebruik.

• Vanaf 1 januari 2027: lucht-water-splitsystemen tot en met 12 kW met GWP 150 of meer mogen niet meer op de markt komen, behalve als veiligheidseisen dat vereisen.
• Vanaf 1 januari 2035: splitsystemen tot en met 12 kW met F-gassen mogen helemaal niet meer op de markt komen.
• Sinds 1 januari 2026: voor onderhoud of service aan warmtepompen mag je geen F-gassen met GWP 2.500 of meer gebruiken.

Deze regels gelden voor nieuwe toestellen en voor onderhoud. Controleer bij je installateur welk koudemiddel jouw warmtepomp gebruikt en wat dat betekent voor toekomstig onderhoud.

dB is de eenheid voor geluidsniveau. De regel van maximaal 40 dB bij naast elkaar gelegen woningen komt van het Informatiepunt Leefomgeving. Bij woningen op verschillende percelen meet je het niveau op de perceelsgrens, niet naast je eigen woning.

Deze regel geldt ook als je een bestaande buitenunit vervangt of voor het eerst plaatst. Er is geen aparte soepelere norm voor bestaande bouw. Plaats je de buitenunit dicht bij de erfgrens of het raam van de buren, dan is de opstelling bepalend.

Wat je zelf kunt controleren: vraag je installateur naar het geluidsvermogen van de buitenunit in dB. Meet of laat meten op de plek waar de regel telt. Houd er rekening mee dat de opgegeven waarde van de fabrikant niet altijd gelijk is aan het niveau dat bij de buren aankomt. Gebruik de geluidscheck op onze geluidspagina voor een indicatie.

De hoofdregel voor een buitenunit op de grond: vergunningvrij tot 1 meter hoog en 2 m2. Dat geldt voor het bouwwerk zelf, niet voor de inhoud of het geluid. Voor een warmtepomp op een dak of aan een gevel kunnen andere regels gelden.

Sinds 1 januari 2024 kunnen gemeenten hun omgevingsplan aanpassen. Het uitgangspunt is dan een vergunning voor een binnenplanse omgevingsplanactiviteit. Dat betekent dat jouw gemeente strengere of andere voorwaarden kan stellen, bijvoorbeeld over uiterlijk, afstand of geluid.

Wat je zelf kunt doen: kijk in het Omgevingsloket van je gemeente. Vul je adres in en controleer of er regels voor warmtepompen zijn. Vraag bij twijfel je installateur om dit na te lopen. Een plaatsing zonder de juiste vergunning kan achteraf tot handhaving leiden.

Een warmtepomp werkt met koudemiddel onder druk. Door verkeerd handelen kan koudemiddel ontsnappen of kan de installatie onveilig worden. Daarom is certificering verplicht.

• Bedrijven die met koudemiddel werken, hebben BRL 100 nodig.
• Monteurs die de installatie of het onderhoud uitvoeren, hebben BRL 200 nodig.
• De Europese Verordening (EU) 2024/573 eist certificering voor natuurlijke personen die apparaten installeren of onderhouden.

Zelf een warmtepomp aansluiten of bijvullen van koudemiddel is dus niet toegestaan. Vraag bij je installateur naar de certificaten. Een gecertificeerd bedrijf kan die tonen.

De Bbl-keuringsregels gelden voor sommige stooktoestellen, maar niet voor een niet-gemeenschappelijk stooktoestel tot en met 100 kW van een woonfunctie. Een woningwarmtepomp valt onder die uitzondering.

Dat betekent niet dat onderhoud overbodig is. Een warmtepomp heeft periodiek onderhoud nodig om veilig en efficiënt te blijven werken, zoals controle van koudemiddel en filters. Maar er is geen wettelijke verplichting voor een periodieke keuring zoals bij een cv-ketel op gas.

Wat je zelf kunt doen: volg het onderhoudsschema van de fabrikant. Bewaar facturen van onderhoud. Controleer of er in jouw gemeente of wijk aanvullende eisen gelden, bijvoorbeeld via de VvE of de verhuurder.

Het energielabel is verplicht bij verkoop of nieuwe verhuur van een bestaande woning. Het label gaat over de energieprestatie van de woning, niet over de warmtepomp. Er is geen wettelijke regel die een energielabel voor de warmtepomp zelf verplicht stelt.

Controleer bij verkoop of verhuur of je een geldig energielabel hebt. Voor de warmtepomp zelf is er geen verplicht label op basis van de feiten die we hebben.

Voor nieuwbouw is de regel duidelijk: sinds 1 juli 2018 geen bouwvergunning voor een nieuw bouwwerk met gasaansluiting. Daardoor wordt in nieuwe woningen vaak een warmtepomp toegepast.

Voor bestaande woningen ligt er een voorstel van de Rijksoverheid. Het idee is dat je vanaf 2029 bij vervanging van de cv-ketel een slimme en hybride warmtepomp moet plaatsen, tenzij je een (toekomstige) warmtenetaansluiting hebt. De Tweede Kamer heeft aangegeven dat deze normering in het Bbl komt en geldt bij vervanging van de cv-ketel.

Het voorstel is nog niet uitgewerkt en kan veranderen. Controleer vóór een eventuele cv-ketelvervanging de actuele stand van zaken bij de Rijksoverheid. Tot die tijd is er geen wettelijke verplichting op basis van dit voorstel.